De Nederlandse zonnepanelenmarkt heeft een flinke klap gehad en is inmiddels niet meer wat het was. Het naderende einde van de salderingsregeling, per 1 januari 2027, heeft de sector in een neerwaartse spiraal gebracht. Toch zijn er voorzichtige signalen van herstel, waarbij de thuisbatterij steeds vaker de doorslag geeft bij de aankoopbeslissing.
De markt kromp in 2024 fors. Consumenten en bedrijven stelden investeringen uit, wachtend op duidelijkheid over de nieuwe spelregels. “Nu gaan we richting de drempelwaarde. Dus je ziet een verdere versmalling. We hebben ook een analyse gemaakt van zoekvolumes op Google. Daarin zie je dezelfde cijfers: er is wel verduurzaming klimijk groei, maar de dip was ook heel groot,” zegt Loeri Verver, CCO bij Solvan.
Thuisbatterij verandert het speelveld
De opkomst van de thuisbatterij is de belangrijkste structurele verschuiving in de markt. Zonnepanelen worden nu steeds vaker als onderdeel van een breder energiesysteem verkocht, in combinatie met een thuisbatterij en warmtepomp. Dat maakt de terugverdientijd aantrekkelijker, ook na het wegvallen van de salderingsregeling.
“Door de opkomst van de thuisbatterij zien we dat die nu steeds in combinatie met zonnepanelen wordt aangeschaft. Hetzelfde gebeurt met warmtepompen. Want: met een warmtepomp erbij heb je toch gewas vol eten personen nodig. Dat de zonnepanelen altijd in combinatie met andere apparaten worden gekocht is de reden van de stijging die we nu zien,” aldus Verver.
Verduurzaming blijft ondertussen de voornaamste drijfveer voor consumenten, maar de financiële prikkel verschuift. Waar vroeger de terugverdientijd centraal stond, wordt het plaatje nu vaker bekeken vanuit energieonafhankelijkheid en lagere maandlasten op de lange termijn.
“Ik vind het sowieso fijn om te zien dat verduurzaming steeds meer de leidende motivatie wordt.”
Zonnepanelen nog steeds waardevol
Ook zonder saldering blijven zonnepanelen een verstandige investering, benadrukt de sector. In België bestaat al langer geen vergelijkbare subsidieregeling en ook daar blijft de markt actief. “We hadden verwacht dat het, als we de markt lang op zichzelf liet groeien, ook wel aktief zo in zou komen. Mensen pakken nu meteen de hele schil aan,” zegt Verver.
De marktomvang in Nederland en België is groot. Beide landen zijn sterk afhankelijk van subsidies, maar als die wegvallen brengt dat ook consolidatie: minder, maar sterkere partijen met langetermijnplannen en betere garanties voor klanten.
Wie draagt de verantwoordelijkheid?
Het verschil tussen Nederland en België is groot als het gaat om marktregulering. Er zijn in Nederland nauwelijks certificeringseisen voor installateurs, waardoor de kwaliteit sterk verschilt. “We zijn een subsidiebubbel naar een subsidiebubbel gegaan. Als er dan een onderdeel stuk wordt weggewassen, is er geen markt die dat opvangt,” stelt Verver.
De sector roept Den Haag op meer regie te nemen: betere certificering, gecertificeerde installateurs en een stabiele infrastructuur. Zonder ingrijpen dreigt een markt vol onopgeleid personeel en gefrustreerde consumenten.
Marktpositie en concurrentie
Naast Solvan zijn partijen als SolarEdge, Enphase en diverse regionale installateurs actief in de Nederlandse markt. De consolidatie die nu gaande is, zal naar verwachting leiden tot een kleiner aantal grotere, professionelere spelers. Kleinere installateurs zonder certificering verdwijnen waarschijnlijk als de markt normaliseert en subsidies wegvallen.
Of het oude volume ooit terugkeert, is onzeker. De sector groeit wel, maar langzamer en anders dan voor de piek. De combinatie van zonnepanelen, thuisbatterij en warmtepomp wordt de nieuwe standaard, en daarmee verschuift ook het businessmodel van installateurs en leveranciers ingrijpend.
