Door de hitte piekt de stroomprijs vanavond tussen 20:00 en 22:00 uur in België. Airco’s draaien op volle toeren terwijl de zon al onder is, waardoor vraag en aanbod uit balans raken. Huishoudens met zonnepanelen en een dynamisch energiecontract merken dit vooral in de avonduren. Door de koppeling van de Europese stroommarkt kan Nederland in dezelfde uren ook hogere uurtarieven zien.
Dynamisch energiecontract: piekuren 20–22 uur
Huishoudens met een dynamisch energiecontract krijgen elk uur een ander tarief dat meebeweegt met de groothandelsmarkt EPEX Spot. Vanavond liggen de uurtarieven tussen 20:00 en 22:00 uur op een piek, op het moment van schrijven. Leveranciers als ANWB Energie, Frank Energie, EasyEnergy, Tibber en Vandebron rekenen deze uurtarieven één-op-één door, inclusief belastingen en netwerkkosten. Een dynamisch tarief is een variabel uurtarief dat per dag en uur wisselt met de marktprijs.
De piek ontstaat doordat de vraag hoog is en goedkope productie schaars is. In de avond valt de zonne-energie grotendeels weg, terwijl veel woningen nog willen koelen. Daardoor moeten duurdere centrales bijspringen, wat de prijs omhoog duwt. Piekvermogen is het hoogste vermogen dat op een moment tegelijk wordt gevraagd.
Wie in deze uren veel stroom gebruikt, betaalt meer dan in daluren. Het gaat vooral om grootverbruikers zoals airco’s, warmtepompen in koelstand en elektrische auto’s die ‘s avonds laden. Voor vaste of variabele contracten zonder uurprijs is het effect kleiner, maar leveranciers kunnen stijgende inkoopkosten later doorberekenen. Controleer daarom regelmatig uw contractvorm en voorwaarden bij uw energieleverancier.
“Dynamisch tarief betekent: het stroomtarief wisselt elk uur mee met EPEX Spot.”
Avonduren: minder zonne-energie, hogere prijs
Wanneer de zon zakt, daalt de productie van zonnepanelen snel. Tegelijk blijft de koelvraag door de warmte hoog, vooral in goed geïsoleerde woningen die traag afkoelen. Die combinatie trekt de uurtarieven in de avond omhoog. Zonne-energie is elektriciteit die door zonnepanelen wordt opgewekt uit zonlicht.
Ook de windproductie kan in de avond lager zijn, waardoor minder goedkope stroom beschikbaar is. Dan schuift de productie naar gas- of kolencentrales, die duurder zijn. Daardoor wordt elke extra kilowattuur (kWh) kostbaarder in die uren. Een kWh is de hoeveelheid energie die een apparaat van 1.000 watt in één uur verbruikt.
Op warme dagen verspringen de laagste tarieven vaak naar de zonrijke middag. Wie zijn verbruik kan verschuiven naar de middag, profiteert daarvan. Dat geldt vooral voor dynamische contracten met uurprijzen. Verbruikspreiding is het plannen van apparaten naar uren met de laagste prijs of eigen opwek.
Gevolgen voor zonnepanelen en teruglevertarief
Voor huishoudens met zonnepanelen is de avondpiek ongunstig, omdat de eigen opwek dan laag is. U koopt dan relatief dure stroom in, terwijl uw teruglevering eerder op de dag plaatsvond. Het teruglevertarief is de vergoeding per kWh die u krijgt voor stroom die u aan het net levert.
De salderingsregeling verrekent verbruik en teruglevering, maar de manier van verrekenen verschilt per contract. Bij dynamische contracten passen leveranciers vaak uursaldering toe; dan wordt binnen hetzelfde uur gesaldeerd. Vraag uw energieleverancier hoe salderen precies gebeurt in uw contract. Salderen is het wegstrepen van verbruik tegen teruglevering over een bepaalde periode.
Als u op jaarbasis meer teruglevert dan verbruikt, ontvangt u voor het overschot alleen het teruglevertarief. Dat tarief kan op zonnige middagen laag zijn en in avonduren hoog. Dit vergroot het prijsverschil tussen middag en avond voor zonnepaneelbezitters met een dynamisch contract. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op transparantie van tarieven en voorwaarden.
Thuisbatterij buffert piekuren en kosten
Een thuisbatterij kan zonnestroom overdag opslaan en ‘s avonds leveren. Zo vermindert u in dure uren uw netverbruik. Merken als Tesla Powerwall (circa 13,5 kWh), Enphase IQ Battery 10T (circa 10,5 kWh) en SolarEdge Home Battery (circa 10 kWh) bieden voldoende capaciteit voor een avondpiek. Opslagcapaciteit is de hoeveelheid stroom die een batterij kan vasthouden en later afgeven.
De aanschafprijs van een batterij ligt grofweg tussen 6.000 en 10.000 euro inclusief installatie, afhankelijk van merk en capaciteit, op het moment van schrijven. De financiële waarde hangt sterk af van uw verbruikspatroon, prijzen per uur en aansturing. Slimme sturing laadt in goedkope uren en ontlaadt in dure uren. Peakshaving is het verlagen van uw hoogste verbruikspieken met eigen opslag.
Er is op het moment van schrijven geen landelijke ISDE-subsidie voor een losse thuisbatterij. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voert de ISDE uit voor onder meer warmtepompen en isolatie. Soms bestaan er regionale pilots of vergoedingen via energieleveranciers voor flexibiliteit. Controleer lokale regelingen en contractvoorwaarden voordat u investeert.
EPEX-koppeling: prijzen België en Nederland
De Belgische (Elia) en Nederlandse (TenneT) markten zijn via EPEX Spot gekoppeld. Daardoor bewegen de uurtarieven vaak in dezelfde richting. Als België in de avond een prijsprong ziet, kan Nederland die meebeleven, afhankelijk van grenscapaciteit en productie. Marktkoppeling is het afstemmen van prijzen tussen landen om goedkoopste stroom eerst te gebruiken.
Voor Nederlandse huishoudens met een dynamisch contract betekent dit dat Belgische pieken voelbaar kunnen zijn. De exacte prijs per uur ziet u in de app of portal van uw leverancier. Let op dat belastingen, profielen en onbalanskosten per leverancier kunnen verschillen. Onbalanskosten ontstaan wanneer werkelijke productie en verbruik afwijken van de planning.
Heeft u een vast of variabel contract zonder uurprijzen, dan merkt u de piek meestal niet direct. Wel beïnvloeden aanhoudend hoge inkoopprijzen de tarieven op termijn. Blijvende warmtegolf of weinig wind kan dus later doorwerken. Daarom is verbruik spreiden ook voor niet-dynamische contracten verstandig.
Praktische tips bij hitte en piekprijzen
Met enkele aanpassingen beperkt u uw verbruik in dure avonduren. Begin met het verschuiven van grote verbruikers naar de middag als de zon schijnt. Denk aan wassen, drogen en het voorverwarmen van warm water.
Pre-cool uw woning in de late middag als tarieven lager zijn. Zet de airco ‘s avonds een standje lager of gebruik alleen de verblijfsruimte. Sluit zonnewarmte buiten met zonwering en ventilatie op koele momenten.
Heeft u een thuisbatterij of slimme sturing, stel laad- en ontlaadregels af op uurprijzen. Bij zonnepanelen zonder batterij helpt het om de omvormer en grote apparaten af te stemmen via timers. Controleer daarnaast de voorwaarden voor salderen en terugleveren bij uw energieleverancier.
- Controleer bij uw energieleverancier het actuele uurtarief en of uursaldering geldt
- Plan wassen, drogen en EV-laden in zonrijke of goedkope uren
- Pre-cool in de middag; zet de airco ‘s avonds lager
- Gebruik zonwering en nachtventilatie om koelvraag te verlagen
- Stel uw thuisbatterij in op laden bij lage en ontladen bij hoge tarieven
- Bekijk bij RVO.nl of er op het moment van schrijven relevante regelingen zijn
Dit artikel is uitsluitend informatief. Subsidiebedragen, tarieven en regelgeving kunnen op het moment van lezen zijn gewijzigd. Raadpleeg RVO.nl, uw energieleverancier of een erkend installateur voor actuele informatie.